Las meissons

Radiò FM 43, lo 13 d'Octòbre de 2004

Se fasiá au mes d'aost. Se fasiá a la man aube le volam. Las bèlas bòrias prenián d'òmes per aquel trabalh, de meissonièrs. Le païsan anava a la fèira de la lòia que se teniá dos còps per setmana, a Sent Agreva o ès Tença. Aquí se tenián los meissonièrs. Davisavan per le prètz e s'entornavan totes a la bòria. Le vèspre, manjavan la vinalha. Per que la patrona o la filha, chaliá chausir le colièr.

Le lendeman le matin quand l'aiganha s'èra levaa, tot aquel monde anavan au trabalh, aquò s'apelava la còla. I aviá le cabacièr, puèis le colièr, e le darrièr la catla. Lais èran cinc, dètz, e de quauques còps una vintena de meissonièrs.

Vos vau dire que fasiá le colièr: quò èra aquel chausit, e ben, quò èra a el d'anava esperar la patrona o la filha qu'adusiá la panèira per manjar, quò èra a el d'ajuar per bailar tot aquò. E ajuava mais per tornar adurre aquel que restava a la bòria, e aquí aviá un poton per sa pena.

Dau temps los autres fasián son trabalh per que son eschala seguèsse coma las autras. Arrapavan una pinhaa de palha bièn juste sotz las èspias e, un còp de volam, aquò èra a tèrra. Tres bònas pinhaas, aquò fasiá una javèla, que restava au solelh tot le jorn. E le vèspre, liavan tot aquò. Per chasca javèla, prenián una pinhaa d'èspias bièn ateiraa, passavan le linon dessotz e bailavan un bòn còp de janolh e la javèla èra viraa en gèrba. Puèis chaliá adurre totas aquelas gèrbas per faire le plonjon, mas chaliá pas trainar car le bòn gran seriá estat perdut.

Vos vau dire coma fasián aquelos plonjons, botavan quatre g èrbas coma una crotz, las èspias dessus, e puèis fasián le rund bièn ateirat. Chaliá que le plonjon seguèsse bièn pontut per que l'aiga de la pleva s'i saquèsse pas. E coma aquò, lais botavan cent e de còps cent cinquanta gèrbas. Quò èra un trabalh penable, e le solelh d'aost conhava e tant de còps fasiá tafor. Quò fai que tot d'un còp n-òm auviá " d'aiga ! d'aiga !" o " de vin !" e aquí las femnas fasián adurre a beure, de laitaa o d'aiga mas pas sovent de vin.

A la tombaa dau jorn, tot aquel monde se redusiá, tant de còps chantavan, e anavan manjar la sopa de trifòlas, de bacon, de toma, quauques còps un tantsipèt de vin. Se jasián dins le fen, a la fenèira e le matin manjavan coma le vèspre.

Puèis los meissonièrs s'ennavan, mas restava le trabalh per le païsan. Chaliá desfaire los plonjons, escartar las g èrbas, las reduire a la granja per faire l'abauç. Se fasiá una tèira de gèrbas bièn ateiraa, las èspias dau latz de dedins, puèis fasián lo lèit aub las èspias bièn dessús, e òm respirava quauque pauc: le blat èra redut.


Tèxtes
Lo Velai
Los jalhs d'Issinjau
Poésies patoises
País de Beaus
Monistròl
La nuèit dau maquisardV
Miquièl Montanhon e Catarina
Sermon
Lo retorn dau paire
L’arribaa de la prima
Nòstra Dama de Mai
Las cendres
La nèu delh cocut
Nosautres
Un òme solet
Nadau
Responsa de la mòrt
Quand l'aiga mancava
PrimaV
Maria de la Crèca
Una messa de meianuèit elh Chastelàs das ChaptuèlhsV
Lo Finon d'às Chardaire
Lo ratairòl
L'aigada
Las maluranças de Jausèl lo BanardV

Escoutar
Radio Cime du Lizieux - Le patois vous parleV
L'aurelha de caireV
Sovenença dau certificat d'estúdiaV
Doctor KnockV
Sovenença daus mes de MaiV
Lo clochièr de LapteV
La chabra o la femnaV
Quaucòm que òm pèrd de veguáV
Los rats dins las bràiasV
Coma faire un fiulòtV
Carnaval elh Puèi de VelaiV
Temps de gestacionV
Nadal en VelaiV
Lo nenufarV
Las muaasV
Jan-JanetaV
Lo presidentV
Las meissonsV
Las escossalhasV
Las clòchas vès RomaV
Las cartas eissublaasV
Lo diable e lo maneschalV
La morrelhadaV
La muaa sus BrossetasV
Los solaçaires 2012V
Lo petaçatgeV
Lo bèu-fraireV
L'enigme daus cauquilhardsV
Lo remèdiV
Un braconaire ès GolenaV
Las damas blanchas de TalhacV
Los cinc jausV

Saber
Las vergenas nèiras
Los Montgolfièr
Fèstas delh Rei de l'Aucèl
La TrifòlaV
La Chasa-Dieu

Obrar e descubrir
Prononciacion de l'occitanV
Lexic parlantV
JòcsV
Lexique occitan du nòrd-èst Velay
Toponymie de l'Yssingelais
Un parler roman, le patois de Sainte-Sigolène
Lexique de l'occitan auvergnat
Liens divers

Archius
Vès Aurèc 2006V
Dictada 2008V
Dictada 2009V
CAOC 2011V
Dictada 2012V
La Retornada 2016V
La Retornada 2017V
La Retornada 2018V
Ostal delh Fen GrasV


Format mp3

aost [èu]
août

bòria
ferme

vinalha
soupe de vin

còla
équipe de travailleur

tèira
rangée

cabacièr
moissonneur en tête d'équipe

plonjon
meule de gerbes

abauç
gerbière dans la grange

Marraire
Paraulas de tèrras occitanas
Dijòus 21 de novembre de 2019
una ora e vint-a-dos
Acuèlh | Letra Marraire| Prepaus