Le retorn dau paire

(J. Dufaud)

Le paire mancava pas las fèiras. Pacheiava tot un sent còrs dau jorn. En aquele temps, los cafès, ès Sant-Farciá, autorn de la grand' plaça e dins las rùas, fasián chapèlas. I aviá quasi obligacion d'anar d'una estacion en l'autra per blaguilhar e beure pinta. Le vèspre, la deivocion se prolonjava e nòstre monde saviá plus modar. Chascun se deviá revenche. Mon paire èra pas "piard de cabaret", per aquò nòn ! Mas, en companiá, se laissava anar, un còp la setmana...

Los sòus èran dejà sus taula. "Ne'n sarrem un'autra ? La darrèira ! ". Qu'èra son dire. E las botelhas de s'alinhar e los òmes de trincar dins un grand bruch de vòtz, le tintolament daus vèires e le fum de las pipas.

La nut tombava. Prenián la pòrta. Mon paire se rendiá plan-plan a la remisa. Careissava son chaval. Le Bibi innava de contentament. E zo, en rota !
- I, mon Bibi !
La brava bèstia coneissiá son chamin. Bientust, sentiá flotar las guidas sus sa cropa. Le maistre s'èra aleirat sus la banqueta de la jardinèira. Aviá recomandat le viatge a Diu e a son Bibi ! D'aquele chaval ! Sans comandament, plantava ès Leitraa, ès Vialet, ès le Tracolet. Fasiá alta, le temps de polsar e de laissar le patron davalar e beure un còp daube los amics de l'endrèit. La nut èra de peja quand au Tracòl dau Fau, s'enfonsèran sos los sapins.

A la maison, nosautri, viràvam de la taula au caire, ansiós, le coér sarrat. Eiperàvam. Aviám tròp paur que le popà aguèsse versat dins quauque tornant o que le chaval se seguèsse embalat. Qui sap ? Alòrs, la momà nos fasiá:
- anetz eicotar detrès la granja si vòstre paire ven pas ! Sortiám, dos o trèi. Après un passòr, nos aplatàvam sus le prat. L'aurelha contra tèrra, eicotàvam, eicotàvam, de còps qu'un rotlament fariá tremblar la mota. Nos semblava ... Aqu'èra mas una sorça que gargolhava o un bòt, petit dringolon eicondut dins le beiál.

Tot 'n còp, com'una ferrataa sur le chamin, a la viraa dau Pranòl ... Las eitialas pelhonèran d'aise. Le popà arrivava. Nosautri, de galopar mai, le coér deibridat.
- Momà, momà, le popà arriva, le popà es aquì !

Auriám dança le rigaudon ! Nòstra maire de portar la man au front e de traçar un grand senhe de crotz.

Au meitan de las charrèiras, le Bibi innèt. Le paire Zavièr davalèt de la voatura, pausèt son foit e, sens trampaleiar, s'avançèt drèit, clar e frèsc, entre la lantèrna de la jardinèira e la lampa que velhava son retorn. E pus, sus le selhon, se plantèt, tirèt de dessós sa blauda, un paqueton e nos faguèt com'aquò:
- A, petits, vos aduso de foiassas dès Sant-Farcià !


Tèxtes
Lo Velai
Los jalhs d'Issinjau
Poésies patoises
País de Beaus
Monistròl
La nuèit dau maquisardV
Miquièl Montanhon e Catarina
Sermon
Lo retorn dau paire
L’arribaa de la prima
Nòstra Dama de Mai
Las cendres
La nèu delh cocut
Nosautres
Un òme solet
Nadau
Responsa de la mòrt
Quand l'aiga mancava
PrimaV
Maria de la Crèca
Una messa de meianuèit elh Chastelàs das ChaptuèlhsV
Lo Finon d'às Chardaire
Lo ratairòl
L'aigada
Las maluranças de Jausèl lo BanardV

Escoutar
Radio Cime du Lizieux - Le patois vous parleV
L'aurelha de caireV
Sovenença dau certificat d'estúdiaV
Doctor KnockV
Sovenença daus mes de MaiV
Lo clochièr de LapteV
La chabra o la femnaV
Quaucòm que òm pèrd de veguáV
Los rats dins las bràiasV
Coma faire un fiulòtV
Carnaval elh Puèi de VelaiV
Temps de gestacionV
Nadal en VelaiV
Lo nenufarV
Las muaasV
Jan-JanetaV
Lo presidentV
Las meissonsV
Las escossalhasV
Las clòchas vès RomaV
Las cartas eissublaasV
Lo diable e lo maneschalV
La morrelhadaV
La muaa sus BrossetasV
Los solaçaires 2012V
Lo petaçatgeV
Lo bèu-fraireV
L'enigme daus cauquilhardsV
Lo remèdiV
Un braconaire ès GolenaV
Las damas blanchas de TalhacV
Los cinc jausV

Saber
Las vergenas nèiras
Los Montgolfièr
Fèstas delh Rei de l'Aucèl
La TrifòlaV
La Chasa-Dieu

Obrar e descubrir
Prononciacion de l'occitanV
Lexic parlantV
JòcsV
Lexique occitan du nòrd-èst Velay
Toponymie de l'Yssingelais
Un parler roman, le patois de Sainte-Sigolène
Lexique de l'occitan auvergnat
Liens divers

Archius
Vès Aurèc 2006V
Dictada 2008V
Dictada 2009V
CAOC 2011V
Dictada 2012V
La Retornada 2016V
La Retornada 2017V
La Retornada 2018V
Ostal delh Fen GrasV

Joannès Dufaud naissèt en 1924 vès La Fara, arranda La Lauvèsc, dins un vilatge ont sa familha demorava dempuèis mèlhs de 5 sègles. Faguèt d'estúdias vès Montpelièr.
A plublicat dos diccionaris. A acampat e publicat tanben de nombrosas chançons d'aquau caire de nòrd-Vivarés.

modar
partir

polsar
souffler, prendre son souffle

trampaleiar
tituber

beal, beial
rigole

foiassa
brioche

Marraire
Paraulas de tèrras occitanas
Dissabte 14 de decembre de 2019
dètz oras manca quatòrtze
Acuèlh | Letra Marraire| Prepaus